![taghzyehvafarhang](/sites/default/files/2019-03/0.jpg)
دکتر مینو فروزانفر معتقد است که نظرات در مورد غذا و عادات غذایی در دوران طفولیت شکل می گیرد. اعتقادات و عادات غذایی اشخاص در طول زمان و تحت تاثیر هم نشینی و معاشرت با دوستان و آشنایان تغییر می یابد. یادگیری از دوستان و آشنایان در زمینه تغذیه سریعتر و موثرتر از فراگیری از متخصصین تغذیه است. فرهنگ های مختلف ممکن است غذا را جهت از بین بردن احساس گرسنگی، احساس لذت، تغذیه صحیح و یا تامین سلامتی عرضه نمایند. وجود چنین اختلافاتی در فرهنگ های مختلف سبب می شود که مردم یک جامعه نهار را سریع و در رستوران ها صرف کنند؛ در حالیکه مردم جامعه دیگر برای صرف نهار، کارشان را به مدت دو ساعت یا بیشتر تعطیل نمایند تا بتوانند نهار را با خانواده خود صرف کنند. فرهنگ به ما آموخته است که چه وقت و برای چه چیز اشتها داشته باشیم. مثلا" برای صرف صبحانه، بطورکلی تمایلی به خوردن گوشت و یا سوسیس نداریم، در حالیکه در این موقع روز از خوردن نان و پنیر، کره و مربا، و یا تخم مرغ لذت می بریم. صرفنظر از عوامل اقتصادی، برطرف کردن یا نکردن اشتها نیز به فرهنگ بستگی دارد. مثلا" در کشورهای پیشرفته با اینکه میلیون ها زن اشتیاق فراوانی به مصرف دسر، شیرین های مختلف و مصرف خامه و کره با نان را دارند؛ ولی به خاطر داشتن تناسب اندام، که فرهنگ آنها بر آن تکیه می کند از مصرف مواد فوق خودداری می کنند. تاکیدی که در سالهای اخیر، بخصوص در اروپا و آمریکا، روی سرعت و کفایت نیروی کار شده است نیز می تواند بر انتخاب غذا اثر بگذارد. در اینجا به عنوان مثال می توان از مصرف آب میوه و یا ساندویچ بجای نهار مفصل نام برد.
در فرهنگ ما مسلمانها نیز به تغذیه اهمیت خاصی داده شده است؛ بطوریکه در قرآن بیش از ۳۰۰ آیه بطور مستقیم یا غیر مستقیم درمورد تغذیه مطرح شده است. امام رضا (ع) می فرماید؛ همانا بدن مانند زمین بستر پاک و طاهر است. وقتی آن زمین را آباد کردی و آبیاری نمودی، البته آب به آن میزان که نیاز دارد نه بیش تر که آن زمین را تباه کند و نه کمتر که زمین تشنه بماند. مسلما" آن زمین آباد می ماند زراعت آن زیاد می شود و محصول آن خوب و پاکیزه می گردد، اما اگر از عمران و آبادانی آن زمین غفلت ورزیدی آن زمین فاسد می گردد و علف و گیاهی در آن نمی روید. پس بدن هم مانند این زمین است که باید در غذا دادن و آب دادن به آن تدبیر نمود. وقتی بدن را با غذا و آشامیدنی های گوارا تغذیه و مراقبت کردی، سالم می ماند و همه اعضای آن وظایف خود را به خوبی انجام می دهند.
بر این اساس می توان گفت، الگوی تغذیه و عادت های غذاییِ منبعث از فرهنگ و دانش تغذیه بر سلامت افراد اثر می گذارد. به همین جهت آگاهی از کیفیت مواد غذایی و تاثیر آن بر سلامت و تامین نیازهای بدن و نیز باورهای افراد در مورد استفاده از مواد غذایی، شیوه نگهداری آنها، نقش عمده ای را در تغذیه خانوار ایفا می کند. تحقیقات نشان می دهد که با وجود آگاهی تعدادی از زنان از بهترین شیوه های مصرف مواد غذایی، باز هم استفاده از شیو های مطلوب، چندان متداول نیست. بطورکلی، در انتخاب مواد غذایی، بیشتر از این که نیاز اعضای خانوار در نظر گرفته شود، در دسترس بودن مواد و ذائقه اعضای خانوار ملاک قرار می گیرد. باتوجه به مسائل فوق، هر کوششی جهت ادامه و یا تغییر رژیم های غذایی موجود، بایستی بر اساس شناخت کامل عوامل فرهنگی موثر پایه گذاری شود.
منابع:
مقاله فرهنگ و تغذیه، دانشکده سال اول، شماره ۲
مقاله فرهنگ تغذیه در قرآن و حدیث، بینات، شماره ۳
مقاله بررسی فرهنگ و سواد تغذیه ای زنان در شهر شیراز، مجله علم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، شماره ۳۲
مقاله فرهنگ و دانش تغذیه ای و ارتباط آن با ناامنی غذایی در خانوارهای روستایی شهرستان کرمانشاه، پژوهش های روستایی، دوره هشتم، شماره۱